Sluiswachtershuisje, Zaandam

Op donderdag 30 maart wordt het nieuwe sluiswachtershuisje aan de Groote Sluis in Zaandam onthuld door bestuurders van de gemeente en het Hoogheemraadschap. BPD Cultuurfonds leverde een bijdrage aan de realisatie van het opvallende object, dat het verleden zichtbaar maakt met nieuwe technieken, waarmee het cultuurhistorisch gevoel in het straatbeeld bijdraagt aan het gemeenschapsgevoel en de identiteit van de plek. Het sluiswachtershuisje is een ontwerp van studioKRAMER.

Ode aan het veenweidelandschap

Het sluishuisje is een ode aan het veenweidelandschap en de Zaan. Van oudsher heeft Zaandam een sterke band met de rivier waarbij de Groote Sluis het ontmoetingspunt is geweest tussen de stad en het water. Hier is de stad ontstaan. Toen Napoleon in 1811 Zaandam bezocht verklaarde hij de tot dan toe afzonderlijke gemeentes Oost- en West-Zaandam tot één stad. Ook gaf hij opdracht om Nederland naar Frans systeem geheel in te meten en een kadaster op te stellen met de eigendomsrechten. Dit heeft een exacte kaart van Nederland opgeleverd die voor Zaandam al in 1812 klaar was.

Landkaart als dak

De gevel van het huisje bestaat uit een ajour lasergesneden landkaart uit van Zaandam uit 1812. Het materiaal is 6 mm dik corten-staal. De oranjebruine kleur past bij het 18e eeuwse metselwerk van de monumentale omgeving. Als het donker is wordt het huisje verlicht en werkt het als een lantaarn.

In de vormgeving zijn diverse elementen uit de Zaanse houtbouw verwerkt. Zo is de geschulpte windveren in contrasterend wit te zien. En in de top de makelaars, twee dansers die dansen op het veen. Het dak heeft de voor deze streek zo kenmerkende hellingshoek, gebaseerd op de 3/4/5-verhouding. Ook is de scheefstand van menig houten huisje in het veen weergegeven door middel van de vele niet haakse hoeken. Zo is er een stoer stalen huisje ontstaan, dat ook elegant is.

Voeten in de Zaan

Het ligt in de bedoeling om het huisje over 3 jaar te draaien, als de nabij gelegen Wilhelminasluis gerenoveerd is. Dan komt het te liggen waar het echt hoort: langszij, met de voeten in de Zaan, waarbij de gebouwen aan de waterlijn in de Zaan weerspiegelen. Dit kan ook de opmaat vormen voor een verdere herstel van de oorspronkelijke Hoogendam.

Meer informatie

Voor meer informatie over het project, kijk ook op de volgende website's:
StudioKRAMER
Ontwerp