Project 001/118

De veerkracht van het Zuiderzeelandschap

Zuiderzeelandschap
B DSC8196 Ijsselmeerdijk

Grote ruimtelijke opgaven in beeld gebracht

In zijn boek 'De veerkracht van het Zuiderzeelandschap' onderzoekt fotograaf en auteur Theo Baart met landschapsfotografie en tekst hoe de zorgvuldig ontworpen Zuiderzeepolders en het omliggende waterlandschap veranderen onder invloed van onder meer woningbouw, klimaatverandering, energietransitie en ecologische opgaven. BPD Cultuurfonds heeft de realisatie van ‘De veerkracht van het Zuiderzeelandschap’ ondersteund.

B DSC7253 Zeewolde Horsterwold
Zeewolde, Horsterwold. Foto: Theo Baart
Rond het IJsselmeer en het Markermeer

Voor het boek maakte Theo Baart vijftig landschapsfoto’s van de gebieden rond het IJsselmeer. Zijn route voert langs het proefpoldertje bij Andijk, de Wieringermeer, de Afsluitdijk, de Noordoostpolder, de Flevopolders en de Markerwaard.

De polders, het IJsselmeer en het Markermeer staan voor uiteenlopende opgaven. Dijken moeten worden verhoogd, zoetwater moet worden gebufferd en de productie, het transport en de opslag van energie vragen ruimte. Tegelijkertijd spelen woningbouw, bodemdaling, verzilting, afnemende biodiversiteit, recreatie en ruimte voor defensie een rol. Baart onderzoekt hoe deze ontwikkelingen zich verhouden tot de oorspronkelijke inrichting van het gebied en welke bestaande kwaliteiten behouden kunnen blijven.

Agriport A7 in de Wieringermeer. Foto: Theo Baart
Agriport A7 in de Wieringermeer. Foto: Theo Baart
Historische intenties opnieuw bekeken

In 1928 verscheen het pamflet Het toekomstig landschap der Zuiderzeepolders. Daarin pleitte een groep betrokken burgers ervoor om de inrichting van het nieuwe land niet uitsluitend als een technische opgave te benaderen. Ook landschapsontwerpers, stedenbouwers en planologen moesten volgens de opstellers bijdragen aan een samenhangende langetermijnvisie.

De aanbevelingen uit het pamflet waren van invloed op de inrichting van de Zuiderzeepolders. Bijna honderd jaar later gebruikt Baart het document om opnieuw naar het gebied te kijken. Zijn foto’s en teksten laten zien hoe oorspronkelijke idealen zich voegen naar nieuwe ontwikkelingen of daarmee botsen. Daarmee benadert het boek de toekomstige inrichting van de polders niet alleen als een ruimtelijke, maar ook als een culturele en maatschappelijke opgave.