Restauratie zestiende-eeuwse schilderingen tongewelf Grote Kerk Naarden
Naarden
‘Sixtijnse Kapel van het Noorden’
In de zomer van 2026 werd de grootschalige restauratie van de zestiende-eeuwse schilderingen op het houten tongewelf van de Grote Kerk Naarden voltooid. De schilderingen waren in zeer slechte staat en werden gedurende twee jaar onder handen genomen. De kerk greep de situatie aan om ook bezoekers de unieke kans te geven de schilderingen van dichtbij te bekijken. BPD Cultuurfonds heeft hieraan bijgedragen.
De schilderingen op het tongewelf stammen uit de periode tussen 1509 en 1518. Het geheel behelst 22 panelen die rijk beschilderd zijn met scènes uit het lijdensverhaal van Jezus Christus en uit het Oude Testament. Daaromheen zijn decoraties aangebracht van bloemen, beschermheiligen, familiewapens en symbolen van gildes die hebben meebetaald. De schilderingen zijn uniek in Noord-Europa, wat de reden is dat de Grote Kerk Naarden ook wel ‘de Sixtijnse Kapel van het Noorden’ wordt genoemd.
De schilderingen beslaan in totaal een oppervlak van 700 vierkante meter. Tegenwoordig valt het gekleurde plafond op tegenover het witte kerkinterieur. Vroeger was echter niet alleen het plafond, maar de hele kerk rijk gedecoreerd. Samen met altaren, muurschilderingen en relieken vormden de gewelfschilderingen een christelijk, symbolisch beeldverhaal.
Hemelbestormers
Het voortbestaan van het kunstwerk werd echter bedreigd. De verf liet los en er waren beschadigingen die moesten worden hersteld. In de zomer van 2024 is er een vloer onder het gewelf gelegd en een steigertrap gebouwd. Sindsdien boog een team van ongeveer acht restauratoren onder leiding van Roos Keppler en Hinke Sigmond zich over de opdracht. Tijdens de restauratie werd er bovendien onderzoek gedaan door de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht.
De Grote Kerk Naarden greep de restauratie aan om mensen onder de noemer ‘Hemelbestormers’ een exclusief bezoek aan het tongewelf te bieden. Via een trap ‘bestormde’ men de geschilderde hemel van de Grote Kerk Naarden. De steiger was voor een beperkt aantal mensen per uur onder begeleiding te betreden. Bezoekers konden zo niet alleen de schilderingen, maar ook de restauratie van dichtbij meemaken.