Tentoonstelling ‘Van water naar land’ verbindt kunst en erfgoed met maatschappelijke vraagstukken

Vanaf 10 oktober 2026 is in Stedelijk Museum Alkmaar de tentoonstelling ‘Van water naar land: Jan van Scorel en Pé Okx’ te zien. Het werk van renaissancekunstenaar Jan van Scorel en de hedendaags kunstenaar Pé Okx laten zien hoe er vroeger en nu wordt nagedacht over water, land en de menselijke invloed op het landschap. Bezoekers kunnen ook zelf de toekomst van de polder verkennen in een interactieve installatie. ‘Van water naar land: Jan van Scorel en Pé Okx' is onderdeel van het meerjarige programma Nieuw Peil, oude grond, een samenwerking tussen Stedelijk Museum Alkmaar, Karavaan locatietheater en BPD Cultuurfonds.
  • Publicatiedatum: 8 oktober 2026
Image
Kaart van de bedijking van de Zijpe, Jan van Scorel, 1552-1553, Pen in bruin en waterverf op papier. Het Nationaal Archief, Den Haag
Van bedijkingsplan tot hedendaagse kunst

Centraal in de tentoonstelling staat een kaart van Jan van Scorel (1495–1562), afkomstig uit het Nationaal Archief. In de laatste fase van zijn leven maakte hij een ambitieus bedijkingsplan voor de Zijpe. Het ontwerp toont hoe hij zijn artistieke verbeeldingskracht inzette voor een maatschappelijk vraagstuk van die tijd: de omgang met wateroverlast, overstromingen en landverlies door de zee.

Naast zestiende- en zeventiende-eeuwse schilderijen, kaarten en ontwerpen is werk te zien van Pé Okx, die de relatie tussen mens, natuur en landschap onderzoekt. De combinatie van historische en hedendaagse kunst laat bezoekers kennismaken met verschillende ideeën over waterbeheer en de inrichting van het landschap. Daarmee verbindt de tentoonstelling de geschiedenis van landwinning met vragen over de toekomst, tegen de achtergrond van klimaatverandering en stijgende zeespiegels.

Image
Viskringloop (2003). Pé Okx, film
Zelf de toekomst van de polder verkennen

In een interactieve digitale installatie kunnen bezoekers het landschap naar eigen inzicht veranderen. Waar Van Scorel nieuw land op de kaart tekende, de huidige Zijpepolder, kunnen zij verkennen wat ze in dit landschap willen toevoegen, beschermen of weghalen. De installatie is ontwikkeld in samenwerking met technologiepartner Hypersolid.

Ook wordt er in samenwerking met het Zijpe Museum een historische excursie naar de Zijpepolder georganiseerd.

De tentoonstelling maakt deel uit van het meerjarig cultureel programma ‘Nieuw Peil, oude grond’. Hierin werken Stedelijk Museum Alkmaar, Karavaan en BPD Cultuurfonds samen om met kunst en cultuur verbeelding te geven aan urgente vragen over water, bodem en landschap in Noord-Holland Noord.